Potężny masyw Mięguszowieckich Szczytów widziany znad Morskiego Oka – sierpień 2012

20 najwyższych szczytów w Polsce


W ramach uzupełnienia tematu 20 najwyższych szczytów leżących w całości na terenie Polski (2 listy – jedna drobiazgowa, a druga dotycząca tylko „szczytów wybitnych” o MDW > 100 m), tym razem przedstawiam Wam 2 podobne zestawienia dla 20 najwyższych wszystkich szczytów Polski -> z uwzględnieniem również tzw. „szczytów granicznych”, tj. leżących na granicy polsko-słowackiej i polsko-czeskiej (czyli np. pojawiają się Mięguszowiecki Szczyt Wielki, Babia Góra, czy też Śnieżka). W szczegółowym rankingu TOP 20 znalazły się tylko tatrzańskie obiekty z rejonu Doliny Rybiego Potoku, zaś na liście najwyższych „szczytów wybitnych” mamy bardziej urozmaiconą lokalizację obiektów (Tatry Wysokie, Tatry Zachodnie, Karkonosze, Beskid Żywiecki). Ponadto postanowiłem dodać 3 zestawienie (obiekty o MDW ≥ 20 m + Rysy), które jest czymś pomiędzy pierwszym zbyt szczegółowym rankingiem, a drugim zbyt ogólnym.

TOP 20 najwyższych szczytów Polski:

  Szczyt Wysokość [m n.p.m.] MDW [m]
1 Rysy – wierzchołek NW 2499 ~5
2 Turnia nad Grzędą 2472 3
3 Wyżnia Turnia pod Rysami 2443 3
4 Mięguszowiecki Szczyt Wielki – wierzchołek W 2438 213
5 Mięguszowiecki Szczyt Wielki – wierzchołek E 2433 3
6 Niżnie Rysy 2430 65
7 Pośrednia Turnia pod Rysami 2427 5
8 Mięguszowiecka Baszta 2412 12
9 Mięguszowiecki Szczyt Czarny – wierzchołek N 2410 103 (?)
10 Niżnia Turnia pod Rysami 2409 5
11 Mięguszowiecki Szczyt Czarny – wierzchołek S 2408 ~5
12 Zadnia Turnia w Niżnich Rysach 2407 7
13 Niżnie Rysy – wierzchołek S 2405 20
14 Mięguszowiecki Szczyt Pośredni – wierzchołek NW 2393 58
15 Mięguszowiecki Szczyt Pośredni – wierzchołek środkowy 2391 14
16 Skrajna Turnia w Niżnich Rysach 2389 17
17 Mięguszowiecki Szczyt Pośredni – wierzchołek środkowo-wschodni 2388 < 5
18 Wyżni Ząb w Mięguszowieckim Szczycie Pośrednim 2386 ~5
19 Cubryna 2376 53
20 Wołowa Turnia 2373 36

Powyższa lista jest bardzo szczegółowa (oj chyba dla wielu zbyt szczegółowa), to coś dla maniaków tatrzańskiej topografii. Zawiera 20 obiektów, w tym tylko 1 lub 2 szczyty „wybitne” (MDW > 100 m) [powodem niepewności różne dane wysokości n.p.m. „Czarnego Mięgusza”],  5 szczytów o MDW > 50 m, mniej więcej 6 szczytów o MDW > 20 m i mniej więcej 10/20 szczytów o MDW > 10 m.

PS Postanowiłem wyróżnić również południowy wierzchołek Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego (ok. 2408 m n.p.m.). Stąd też Hińczowa Turnia (2372 m n.p.m., MDW 28 m) i Wyżnia Mięguszowiecka Turniczka (2372 m n.p.m., MDW < 5 m) wypadły z zestawienia TOP 20.

Skupiska najwyższych szczytów Polski z listy TOP 20:

  • Masyw Rysów [5];
  • Masyw Mięguszowieckich Szczytów wraz z Cubryną [10];
  • Masyw Niżnich Rysów [4];
  • Wołowy Grzbiet [1];

Czyli wszystko w rejonie Doliny Rybiego Potoku.

Masyw Niżnich Rysów widziany z Grzędy Rysów – sierpień 2014
Masyw Niżnich Rysów widziany z Grzędy Rysów – sierpień 2014

Wyjaśnienie czym jest „MDW”:

  • Minimalna deniwelacja względna [MDW] – miara wybitności szczytów. Z kolei „wybitność” to kryterium, które określa jak bardzo dany szczyt wyróżnia się ze swojego otoczenia. Aby obliczyć MDW, należy znaleźć „przełęcz graniczną” (wyszukuje się najbliższe wyższe szczyty i ustala się najniższe obniżenia na grani między analizowanym szczytem a wyższymi obiektami – najwyższa spośród wybranych przełęczy jest tzw. „przełęczą graniczną”).
  • MDW = wysokość n.p.m. szczytu – wysokość n.p.m. „przełęczy granicznej”. W Polsce przyjęto, że szczyty o MDW > 100 m uznawane są za „wybitne”.
  • CIEKAWOSTKA – Pomysłodawcą Wielkiej Korony Tatr (zestawienie 14 najwyższych szczytów o MDW > 100 m) i Korony Tatr (zestawienie wszystkich wybitnych szczytów 76 lub 77) jest Piotr Mielus – znakomity pasjonat tatrzańskiej topografii, który od 2 dekad zgłębia temat wybitności tatrzańskich szczytów.
Spojrzenie ze środkowego wierzchołka Rysów – na pierwszym planie widoczny najwyższy szczyt Polski (Rysy – wierzchołek NW), zaś w lewej części zdjęcia można dostrzec masyw Mięguszowieckich Szczytów – sierpień 2014
Spojrzenie ze środkowego wierzchołka Rysów – na pierwszym planie widoczny najwyższy szczyt Polski (Rysy – wierzchołek NW), zaś w lewej części zdjęcia można dostrzec masyw Mięguszowieckich Szczytów – sierpień 2014

Ciekawostki:

  • Najwyższy szczyt leżący w całości na terenie Polski – Cubryńska Strażnica (ok. 2335 m n.p.m.) – zajmuje dopiero 39 miejsce (lub jeszcze niższe w razie bardziej szczegółowego podejścia) na liście najwyższych szczytów Polski;
  • Turnia nad Grzędą, Wyżnia Turnia pod Rysami, Pośrednia Turnia pod Rysami i Niżnia Turnia pod Rysami to nowe nazwy, które zaproponowałem w topograficznym opracowaniu fragmentu północnej grani Rysów;
  • Nazwa „wyżni ząb” pojawiła się w MASTER TOPO Grzegorza Głazka, zaś tutaj zastosowałem dookreślenie -> Wyżni Ząb w Mięguszowieckim Szczycie Pośrednim (znajduje się między wierzchołkiem środkowym a głównym NW);
  • W przypadku 7 szczytów (Turnia nad Grzędą, Wyżnia Turnia pod Rysami, Pośrednia Turnia pod Rysami, Niżnia Turnia pod Rysami, Niżnie Rysy – wierzchołek S, Zadnia Turnia w Niżnich Rysach i Skrajna Turnia w Niżnich Rysach) wysokości n.p.m. i MDW określiłem w wyniku szczegółowej analizy (z liczeniem pikseli w GIMP-ie) dużej panoramy Dariusza Marciniaka z Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego (odpowiedni punkt widokowy do tego celu);
  • Mięguszowiecki Szczyt Wielki – wierzchołek W (2438 m n.p.m.) – najwyższy „wybitny” (MDW > 100 m) szczyt Polski;
  • Nie ma 100% pewności co do „wybitności” Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego ze względu na różne pomiary jego wysokości (od 2398 do 2410 m n.p.m.);
  • W ramach taternictwa powierzchniowego można sobie zdobyć wszystkie (20/20) szczyty z powyższej listy;
  • Ponadto 2 najwyższe kulminacje (Rysy – wierzchołek NW i Turnia nad Grzędą) można zdobyć w ramach tatrzańskiej sieci szlaków turystycznych;
Potężny masyw Mięguszowieckich Szczytów widziany znad Morskiego Oka – sierpień 2012
Potężny masyw Mięguszowieckich Szczytów widziany znad Morskiego Oka – sierpień 2012

TOP 20 najwyższych wybitnych szczytów [MDW > 100 m] Polski:

  Szczyt Lokalizacja Wysokość [m n.p.m.] MDW [m]
1 Mięguszowiecki Szczyt Wielki Tatry 2438 213
2 Świnica Tatry 2301 351
3 Kozi Wierch Tatry 2291 165
4 Miedziane Tatry 2233 211
5 Starorobociański Wierch Tatry 2176 222
6 Krzesanica Tatry 2122 323
7 Smreczyński Wierch Tatry 2066 159
8 Wołowiec Tatry 2064 156
9 Tomanowy Wierch Polski Tatry 1977 178
10 Łopata Tatry 1958 122
11 Goryczkowa Czuba Tatry 1913 112
12 Giewont Tatry 1894 169
13 Kominiarski Wierch Tatry 1829 370
14 Babia Góra Beskid Żywiecki 1725 1075
15 Bobrowiec Tatry 1663 307
16 Śnieżka Karkonosze 1603 1203
17 Mała Babia Góra Beskid Żywiecki 1517 109
18 Wielki Szyszak Karkonosze 1509 331
19 Furkaska Tatry 1491 109
20 Łysanki Tatry 1445 134

Reasumując, powyższe zestawienie zawiera 16 szczytów z Tatr (zajęły pierwsze 13 miejsc i 3 niższe lokaty), 2 z Beskidu Żywieckiego i 2 z Karkonoszy. Dla porównania w przypadku 20 najwyższych szczytów leżących w całości na terenie Polski, Tatry miały tylko 7 przedstawicieli w zestawieniu szczytów „wybitnych”. Zatem po uwzględnieniu granicznych kulminacji, ta liczba zwiększyła się ponad 2 razy. Przy czym mimo swej znaczącej wysokości n.p.m., Tatry nie zdołały opanować  całego zestawienia TOP 20 – to efekt ich „graniowej budowy” z niewielką ilością głębokich przełęczy.

Ciekawostki:

  • Kominiarski Wierch (1829 m n.p.m.) to najwybitniejszy szczyt Tatr Polskich, zaś w skali całej Polski zajmuje dopiero 23 miejsce pod względem MDW;
  • Świnica (2301 m n.p.m.) to najwybitniejszy szczyt polskiej części Tatr Wysokich;
  • Śnieżka (1603 m n.p.m.) to najwybitniejszy szczyt Polski;
  • Babia Góra (1725 m n.p.m.) zajmuje 2 miejsce w Polsce pod względem MDW;
  • Pokaźne rozmiary masywów Śnieżki i Babiej Góry zapewniają im bardzo wietrzny charakter klimatu (efekt dużej samotnej góry) – na Śnieżce czasem notowane są huragany (zaś na Babiej Górze brakuje stacji meteorologicznej, ale można przypuszczać, że tam huragany również występują);
  • W zestawieniu nie ma Pilska (1557 m n.p.m.), ponieważ „wybitne” apogeum tej góry leży na terenie Słowacji.
Beskid Żywiecki – spojrzenie na Babią Górę i jej stromy północny stok – październik 2013
Beskid Żywiecki – spojrzenie na Babią Górę i jej stromy północny stok – październik 2013

I na koniec czas na nowe zestawienie będące umiarkowanym spojrzeniem na temat -> kompromis między zbyt szczegółową listą kulminacji a tą zbyt ogólną. Tatry stanowią takie pasmo górskie, które charakteryzuje się naprawdę zwartą graniową budową – niewiele tam porządnych głębokich przełęczy, co sprawia, że ograniczenie „wybitności” na poziomie > 100 m MDW jest iście surowym założeniem. Zwłaszcza jeśli skupiamy się na Tatrach w granicach Polski, to takich obiektów mamy niewiele do dyspozycji.

Wydaje mi się, że już MDW 20 m określa całkiem znaczącą kulminację jak na tatrzańskie warunki. W całych Tatrach da się wyróżnić ponad 500 szczytów o MDW > 20 m – jak dla mnie to rozsądna ilość (wchodząc zbytnio w szczegóły wychodzi grubo ponad tysiąc kulminacji, a kto wie, być może nawet ok. 2 tys. by się uzbierało).

A i dlaczego do tego zestawienia doliczam NW wierzchołek Rysów? Cóż, wybitna kulminacja Rysów leży w całości na Słowacji, a ta graniczna posiada minimalną deniwelację względną (ledwie kilka m) skazującą „dach Polski” na miano „pizdryka”. A jednak mimo wszystko magia utartego miana „najwyższego szczytu Polski” czyni cuda – niższy NW wierzchołek Rysów cieszy się dużo większą popularnością od głównej kulminacji (hmm… ileż to już ludzi stanęło na 2499 m n.p.m., jednocześnie 2503 m n.p.m. olewając?). Wszak to bezdyskusyjny „dach Polski” – w granicach naszego kraju wyżej  n.p.m. po prostu wyjść nie można. Gdyby stworzyć ranking najpopularniejszych tatrzańskich szczytów o „pizdrykowej MDW”, to absolutnie Rysy NW (2499 m n.p.m.) byłyby w nim bezkonkurencyjne.

TOP 20 najwyższych szczytów Polski o MDW ≥ 20 m [+ Rysy]:

  Szczyt Wysokość [m n.p.m.] MDW [m]
1 Rysy – wierzchołek NW 2499 ~5
2 Mięguszowiecki Szczyt Wielki 2438 213
3 Niżnie Rysy 2430 65
4 Mięguszowiecki Szczyt Czarny 2410 103 (?)
5 Niżnie Rysy – wierzchołek S 2405 20
6 Mięguszowiecki Szczyt Pośredni 2393 58
7 Cubryna 2376 53
8 Wołowa Turnia 2373 36
9 Hińczowa Turnia 2372 28
10 Rogata Grań 2370 26
11 Żabia Turnia Mięguszowiecka 2336 23
12 Świnica 2301 351
13 Kozi Wierch 2291 165
13 Żabi Koń 2291 46
15 Wielka Kozia Czuba 2263 23
16 Zawratowa Turnia 2247 22 (?)
17 Zadni Granat 2240 46
18 Miedziane 2233 211
19 Mały Kozi Wierch 2228 69
20 Skrajny Granat 2225 28

 

*Brak Żabiego Szczytu Wyżniego (2259 m n.p.m., MDW 54 m) z uwagi na fakt, że jego główna kulminacja leży w całości na Słowacji.

-> 20 najwyższych szczytów leżących w całości na terenie Polski
-> 30 najpopularniejszych szczytów w Polsce
-> Lista najwyższych szczytów Tatr
-> Lista szczytów dostępnych w ramach tatrzańskiej sieci szlaków turystycznych

PS Polecam moje filmiki na YouTube (kanał Poczuj Magię Gór):

Reklamy

3 myśli w temacie “20 najwyższych szczytów w Polsce”

    1. Pojęcie „szczytu” różnie się definiuje (np. jako samodzielna wybitna góra, najwyższy punkt góry, czy też kulminacja na grani). Ja jestem zwolennikiem szczegółowej topografii, stąd też moja skłonność do określania mianem „szczytu” nawet niepozornych obiektów (o niezerowym MDW). Przy czym zaprezentowałem tutaj 2 podejścia – z jednej strony drobiazgowe (z uwzględnieniem wszystkich kulminacji, które moim zdaniem zasługiwały na wyróżnienie), a z drugiej strony dla porównania zestawienie tylko „wybitnych” obiektów (o MDW > 100 m). Myślę, że przyjęte kryterium minimalnej deniwelacji względnej (MDW) jest odpowiednie i wartościowe, bo wiele nam mówi o tym, z jak ważnym „szczytem” mamy do czynienia.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s